al. Warszawska 42

Ulica: aleja Warszawska 42, dawniej: Hohensteiner-Straße

Dzielnica: os. Grunwaldzkie

Stara część alei Warszawskiej to XIX-wieczna zabudowa na dawnej Drodze Olsztyneckiej. Ulicę tę zamieszkiwali kupcy i rzemieślnicy. Tu znajdują się ponad stuletnie budynki dawnego szpitala wojskowego, niegdyś istniał skład trumien, a na placu handlowano zbożem.

Dawny Dworek Anderssonów, posiadłość "pod miastem", powstał pod koniec XIX w. Budynek otoczony był pięknym ogrodem. Od roku 1905 został własnością szwedzkiej rodziny Andersson. Jedna z córek właścicieli, Ingrid, stała się najbardziej znaną na świecie warmińską malarką. Po wojnie dworek zamieniono na mieszkania komunalne.

ul. Górna 3

Ulica: Górna, dawniej: Berg-Straße

Dzielnica: Śródmieście - Stare Miasto

Olsztyńska Wenecja, ul. Górna. W tym miejscu pod koniec XIX w. po obu stronach Łyny powstały przystanie dla łodzi i budynki gospodarczo-mieszkalne. Obecny widok to rekonstrukcja z lat 90. XX w. Zwieńczeniem uliczki jest kamienica Warty, przy Moście św. Jana. Nazwa Olsztyńska Wenecja pojawiła się w dwudziestoleciu międzywojennym, ponieważ domy były wybudowane bardzo blisko rzeki.

pl. Konsulatu Polskiego 5

Ulica: pl. Konsulatu Polskiego 5, dawniej: Friedrich-Wilhelm-Platz, plac Nowotki

Dzielnica: Śródmieście

 Kamieniczka jest  m.in. siedzibą Towarzystwa Miłośników Olsztyna

Olsztyn w detalu architektonicznym

Ulica: Mickiewicza, pl. Konsulatu Polskiego, Prosta, Stare Miasto, dawniej: Fittigsdorfer-Straße i Schiller-Straße, Friedrich-Wilhelm-Platz i plac Nowotki, Richt-Straße, Markt

Dzielnica: os. Kętrzyńskiego, Śródmieście - Stare Miasto

Kamieniczka przy ul. Mickiewicza

Filar i balkon kamienicy przy pl. Konsulatu Polskiego, budynek Towarzystwa Miłośników Olsztyna

Stare Miasto, ozdoba na budynku Domu Rzemiosła - baranek to symbol Warmii

Fasada kamienicy staromiejskiej

ul. Pieniężnego 2

Ulica: Pieniężnego 2, dawniej: Wilhelmstraße (ulica Wilhelma I Hohenzollerna)

Dzielnica: Śródmieście

Kamienica przy ul. Pieniężnego 2 szpeciła od dawna. Budynku pozbyła się kuria, prywatny właściciel czekał na kompletną dewastację, a miasto wyburzy go w związku z planami poszerzenia ulicy. Od kilku tygodni trwają prace rozbiórkowe. Wcześniej dom należał do olsztyńskich przedsiębiorców, bogatej rodziny Starków. Zajmowała się ona kowalstwem. Kamienicę zbudowano przed rokiem 1885, a do budowy ścian piwnic wykorzystano kamienie, prawdopodobnie pochodzące z dawnych miejskich fortyfikacji. Sam mam sentymentalne wspomnienia z tym miejscem. Do pustostanu po lewej uczęszczałem na lekcje katechezy, a w samej kamienicy był zakład ksero, który z chęcią wydrukował i oprawił moją pracę mgr.

ul. Prosta

Ulica: Prosta, dawniej: Richt-Straße

Dzielnica: Śródmieście - Stare Miasto

ul. Kołłątaja 11-15

Ulica: Kołłątaja 11-15, dawniej: Krumm-Straße

Dzielnica: Śródmieście - Stare Miasto

ul. Grunwaldzka 4-14

Ulica: Grunwaldzka 4-14, dawniej: Liebstädter-Straße, Feld-Straße, Mohrungen-Straße 
Dzielnica: os.Grunwaldzkie

pl. Pułaskiego 4

Ulica: plac Pułaskiego 4, dawniej: Moltke-Platz

Dzielnica: os. Kętrzyńskiego

Służba z całej kamienicy poruszała się oddzielnymi schodami: ciemnymi, wąskimi i stromymi, po których służące dźwigały ciężkie kosze z jarzynami czy mięsem oraz wnosiły kubły z węglem... – to opis kamienicy Cecylii Kolichowskiej w Granicy Zofii Nałkowskiej. A może było jak u Zoli w Kuchennych schodach? Sam już nie wiem. To olsztyńska kamienica przy pl. Pułaskiego 4. Od ulicy to inny świat, który ukazałem wcześniej. Od podwórza jednak czas stanął w miejscu. W tzw. gołębich wieżach (nazwa nadana przez mieszkańców kamienicy), czyli tylnych klatkach schodowych, zlokalizowane były schody dla służby. Nie pałętała się ona po pokojach, nie korzystała z głównego wejścia,  miała za to bezpośredni dostęp do podwórza, piwnic, strychu i magazynów. Schody dla służby połączone były z wejściem do kuchni na każdym piętrze. Dziś są one zamurowane. Dziś lokum znalazły tu miejskie gołębie.

ul. Linki 5/5 A

Ulica: Linki 5/5 A, dawniej: Kreuz-Straße

Dzielnica: Śródmieście

Ostatnio bardzo to lubię. Spacerowanie wśród starych kamienic, brudnych podwórek, wąskich ulic jest czymś tajemniczym i zniewalającym. Chyba muszę uciec od piękna. Tu raczej ta forma nie występuje. Z dala od gotyckiej katedry i Łyny podążam trochę wstecz, trochę alienuję się fotograficznie. Poszukiwałem ciszy w centrum miasta. I jest. Ulica Linki. W oknie kot, pelargonie, pani pije herbatę, nos zatyka dym z komina... wrócę tu jeszcze.

ul. Mrongowiusza 4

Ulica: Mrongowiusza 4, dawniej: Magister-Straße

Dzielnica: Śródmieście

ul. Stare Miasto 2/3/4

Ulica: Stare Miasto 2/3/4, dawniej: Markt

Dzielnica: Śródmieście - Stare Miasto

 

ul. Mickiewicza 33

Ulica: Mickiewicza 33, dawniej: Fittigsdorfer-Straße, Schiller-Straße

Dzielnica: os.Kościuszki

ul. Kościuszki 34 | pl. Pułaskiego 1/2

Ulica: Kościuszki 34 | plac Pułaskiego 1/2, dawniej: Roon-Straße (ulica Roona) | Moltke-Platz
Dzielnica: os. Kościuszki | os. Kętrzyńskiego

To jedna z niewielu olsztyńskich kamienic z punktem widokowym w postaci wieży, zdjęcie z ul. Kościuszki.

ul. Kościuszki 32/30

Ulica: Kościuszki 32/30, dawniej: Roon-Straße (ulica Roona)

Dzielnica: os. Kościuszki
 

al. Warszawska 2

Ulica: aleja Warszawska 2, dawniej: Hohensteiner-Straße

Dzielnica: os. Grunwaldzkie

Przy Warszawskiej 2 zlokalizowany jest najstarszy budynek dwukondygnacyjny z XVIII w.

al. Warszawska 16

Ulica: aleja Warszawska 16, dawniej: Hohensteiner-Straße

Dzielnica: os. Grunwaldzkie

Kamienice przy al. Warszawskiej 14 i 16 zbudowane zostały na przełomie XIX i XX wieku. Mieściły się tu karczmy, restauracje, sklepy. Kiedyś mówiono: idziemy do Warszawskiej, później Pod Koguta, dziś do solarium.

ul. Kajki 3

Ulica: Kajki 3, dawniej: Moltke-Straße

Dzielnica: os. Kętrzyńskiego

Przez czterdzieści pięć lat działała w Olsztynie loża masońska pod nazwą "Kamień nad Łyną". Trzykrotnie zmieniała siedzibę, aż usytuowała się we własnym budynku zbudowanym przy ul. Kajki 3. Po remoncie kamienicę zajmuje bank, wcześniej mieścił się tu też  punkt konsultacyjny Monaru.

Loże masońskie związane były z ideą oświecenia. Narodziły się z protekcji lordów roztaczanej nad cechami rzemieślniczymi. Z dorobku warsztatów rzemieślniczych korzystali też uczeni prowadzący doświadczenia. Lordowie byli honorowymi członkami cechów - zwłaszcza budowlanego. Mistrzowie przedstawiali im tajniki zawodu, nadawali tytuły. W takich lożach prowadzono swobodne dyskusje nie zważając na różnice stanów. Takie bractwa były utajnione. Wstęp związany był z rytuałami. Z czasem patroni odrywali się i działali na własną rękę.

ul. Jagiellońska 27/29/31

Ulica: Jagiellońska 27/29/31 , dawniej: -

Dzielnica: os. Zatorze

Kamienice czynszowe przy ulicy Jagiellońskiej w Olsztynie znajdujące się na Zatorzu. 

Zatorze jest jedną ze starszych dzielnic Olsztyna. Powstało po wybudowaniu w latach 1871-1872 linii kolejowej. Zabudowania zostały odgrodzone od reszty miasta torami. Dzielnica rozwijała się bardzo dynamicznie dzięki istnieniu węzła kolejowego.

al. Warszawska 14

Ulica: aleja Warszawska 14, dawniej: Hohensteiner-Straße

Dzielnica: os. Grunwaldzkie

Kamienice przy al. Warszawskiej 14 i 16 zbudowane zostały na przełomie XIX i XX wieku. Mieściły się tu karczmy, restauracje, sklepy.